Interview - Financieel Economische Tijd - 14/07/2012

Artikel op website FET

'Een eigen biljartkeu, dat wilde ik. En nu heb ik een fortuin.'

Beiden zijn ze 'binnen'. Frank van Rycke deed het in tien jaar en schreef er een boek over. Vic Swerts deed er 45 jaar over en amuseert zich nog elke dag met 'zijn' Soudal. Een gesprek over snel geld en de weg ernaartoe.

In tien jaar binnen zijn. Te meten aan het aantal Lotto-spelers dat gisteren meedong naar de 3 miljoen euro die te winnen viel, is het de droom van een pak Belgen. En dan komt plots 'In 10 jaar binnen. Hoe doe ik het?' uit, een boek van de volslagen onbekende Frank van Rycke. Zijn boek staat na drie weken op de derde plaats in de boekentoptien van De Standaard Boekhandel.

Het zoveelste beleggingsboek dat je een 'free lunch' belooft, was onze eerste reactie. Maar de provocerende titel intrigeert. En de belofte op de achterflap - 'Als je dat echt wilt, ben ook jij in tien jaar binnen.' - spreekt al helemaal tot de verbeelding. Bovendien treedt Vic Swerts, een rasondernemer die met zijn Turnhoutse siliconenbedrijf Soudal wereldwijd hoge ogen gooit, Van Rycke in een citaat op diezelfde achterflap bij.

Het contrast tussen de twee kan nochtans niet groter zijn. Frank van Rycke (42) is de zoon van een metselaar die na een studie rechten in de financiële sector leerde hoe je vermogende lui in de watten legt en daar nadien een trainingsbedrijf rond bouwde. En die vervolgens een boek schreef over hoe je met een goed stappenplan in tien jaar financieel onafhankelijk wordt.

Vic Swerts (72) is de zoon van een zelfstandige hovenier die al 45 jaar aan de weg timmert en ondanks alles is blijven geloven dat ramenplaatsers ooit massaal siliconen zouden gebruiken in plaats van stopverf. Vandaag rollen in tien Soudal-fabrieken op vier continenten elke dag 800.000 kokers lijm en voegkit van de band, goed voor een jaaromzet van 355 miljoen euro.

Spanning gegarandeerd dus als we naar Turnhout afzakken, waar we beide heren mogen uitvragen over een hardnekkig taboe: zoveel verdienen dat je nooit nog een klap hoeft te doen. De ene vertelt met een sappig Kempisch accent honderduit over het hard labeur waarmee hij zijn zaak opbouwde. Wijsheden vat hij in spreuken, bedragen nog af en toe in Belgische frank. De ander maakt in vlekkeloos Algemeen Nederlands - wikkend en wegend - de analyse van zijn financiële glorietocht.

Hoe weten we zeker of u echt binnen bent? En wat verstaat u daaronder?

Frank van Rycke: 'U zult me op mijn woord moeten geloven. (lacht) Of u legt uw oor te luisteren bij vrienden aan wie ik tien jaar geleden orakelde dat ik in tien jaar binnen wilde zijn. Pas op: 'binnen zijn' is even subjectief als 'rijk zijn'. Voor mij betekent het dat ik voortaan kan doen wat ik wil, wanneer ik wil, met wie ik wil. Ik bezit een aantal huizen en appartementen, in het huis waarin we zelf wonen, baten we een bed & breakfast uit, en ik heb een opleidingsbedrijf waarin twintig trainers bankiers verkooptechnieken bijbrengen.'

'Binnen zijn betekent voor mij: mijn lopende uitgaven zijn gedekt, ik heb een spaarpot achter de hand om onverwachte kosten op te vangen en mijn vermogen wordt intussen niet aangetast. Maar het is subjectief: een gepensioneerde arbeider met een klein pensioen, een afbetaald huis en geen grootse wensen is ook binnen.'

Vic Swerts: 'De titel van het boek is wel provocerend.'

Van Rycke: 'Dat was ook de bedoeling. Maar het gaat niet over gebraden kippen die je plots in de mond vliegen, het gaat over ondernemerschap. Want wanneer ben ik echt geld gaan verdienen? Niet als bankier, verzekeraar of vermogensbeheerder. Wel toen ik ondernemer ben geworden.'

'Weet je wat de paradox is? Ik zou kunnen stoppen met werken, mijn trainingsbedrijf verkopen en teren op intresten en huurgelden. En op een eiland in de zon gaan liggen. Maar dat interesseert me niet. Nu pas heb ik de smaak van het ondernemen echt te pakken. Ik kan er niet mee stoppen, want dit is veel te leuk.'

Swerts: 'Dat herken ik. Ik werk al 25 jaar niet meer. Ik ben 72. Waarom denk je dat ik hier nog zit? Ik amuseer me rot. Ik zie mijn vrouw heel graag en ik woon mooi, maar ik wil echt geen hele dagen thuis zitten. Ik krijg uitnodigingen uit de hele wereld op om bezoek te komen. En ik heb mensen rondom mij die het allemaal praktisch regelen. Ik probeer dat mijn zoon, die nu 24 is, ook uit te leggen. Pas als je hard voor iets werkt, heb je er voldoening van.'

Van Rycke: 'Ik ben opgevoed in een cultuur waar - cru uitgedrukt - maar één ding belangrijk was: universitaire studies afmaken. Met dat diploma zou mijn bedje gespreid zijn. Je maakt carrière, promotie, met een vet pensioen als toetje. Gevolg: toen ik afgestudeerd was, had ik het gevoel dat ik niets meer moest leren. En ik kon niet werken.'

Swerts: 'Het schoolsysteem zit fout. Er bestaat te weinig waardering voor ondernemende geesten. Het wordt zelfs beschouwd als iets met een geurtje aan, zeker als je er ook nog goed je kost mee verdient. Weet je wat ik te horen kreeg toen ik bij de intercommunale ging vragen of ik een fabriek van 2.000 m2 mocht bouwen? 'Maar Vicske, heb jij dat al eens ooit gezien, 2.000 m2?' Dan kroop ik onder tafel.'

'Maar die spot, dat is mijn drijfveer geweest om door te zetten. Me te bewijzen. Het heeft zowat tot mijn pensioen geduurd voor ik sant in eigen land was. Niet bij de club mogen is veel motiverender dan er wel bij mogen. Dat was al zo toen ik 16 was. Ik droomde van een Volvo Fastback en keek jaloers naar de jongens uit de buurt die zaterdagnamiddag - ik moest helpen in de zaak - richting café trokken om te gaan biljarten. Met hun eigen keu. Dat wilde ik ook.'

Past u uw levensstandaard aan aan uw groeiend vermogen? Ik zie dat uw bedrijf hier vol kunst hangt.

Swerts: 'Kunst kopen heeft niets te maken met levensstandaard. Want die heb ik nooit echt aangepast. Ik ben eenvoudig grootgebracht, in de katholieke traditie. Ik heb geen boten of een privéjet nodig. Maar mijn dromen veranderden wel. Het bezit van de zaak, is het eind van 't vermaak, hè. Dan wil je weer iets anders. Dan zie ik weer een nieuw kunstwerk van Panamarenko, en dat kost al gauw een 100.000 euro. Daar hou je me niet van af.'

Van Rycke: 'Ik leef niet rijkelijker, maar ook niet zuiniger dan toen ik nog bij de bank werkte. Je merkt wel dat je, naarmate je vermogen stijgt, in kringen komt waar meer geld wordt uitgegeven. Maar ik heb geen zin om mee te doen met een opbod van steeds duurdere auto's, huizen en reizen. Dan zou ik nooit 'binnen' zijn.'

Wat is de grootste valkuil van veel geld hebben?

Swerts: 'Dat je verwaand wordt. Ik zie hier in de noorderkempen vaak fiscale vluchtelingen die hun zaak voor 2 of 3 miljoen euro hebben verkocht. Die beginnen dan de grote Jan uit te hangen. Ik bezit nu een fortuin, maar ik weet echt niet hoe ik me moet voelen, hoor. En dat is niet vals bescheiden. Er zijn altijd mensen die meer verdienen. Rijkdom is heel relatief.'

'Het wordt pas echt een drama als je fortuin niet langzaamaan groeit. Drie weken geleden zat ik in Marbella op restaurant. Even verderop zat een groep Russen met veel lawaai. Flessen wodka gingen van hand tot hand. Van die mensen word ik bang. Ze hebben maatschappelijk-economisch enkele stappen overgeslagen. Hetzelfde in China. Twee weken nadat we daar een fabriek hadden overgenomen, zat de vorige eigenaar ons al concurrentie aan te doen. Tegen alle afspraken in. Je kan het ze niet kwalijk nemen, maar die mensen zijn zo behept met geld verdienen...'

Van Rycke: 'Pas als je niet meer met dat geld bezig bent, ben je echt binnen.'

Ondanks het feit dat u binnen bent, blijft u dus doorwerken. Maar kan geld dan niet tenminste de stress wegnemen?

Swerts: 'Helemaal niet. Honderden slapeloze nachten heb ik in mijn leven gehad. Nu nog. Dat is de aard van het beestje. Je kan dat vreemd vinden: waar moet ik nog bang van zijn? Ik maak me niet meer druk om prullen, dat verleer je wel door ouder te worden. Maar ik ben wel vaak bezorgd om mensen. Weet je dat ik mijn tuinman erop aanspreek als ik hem zie roken. Omdat ik hem beschouw als deel van mijn 'crew'. En die crew telt intussen 1.500 mensen. Dus ja, ik wind me nog vaak op.'

Krijgt u ook stress van de angst om te verliezen wat u hebt opgebouwd?

Van Rycke: 'Ik zou alles van de ene dag op de andere kunnen verkopen. Daar heb ik geen moeite mee. Ik ben trouwens volop bezig met de verkoop van enkele huizen. Ook daar leer je weer van.'

Swerts: '25 jaar geleden heb ik enkele keren overwogen om het bedrijf te verkopen. Van pure miserie, door de schulden. Het ene putje was gevuld of er waren er twintig nieuwe. Maar net op momenten dat het zo slecht gaat, krijg je het aan de straatstenen niet kwijt, natuurlijk.'

'Nu het groeit en bloeit, en ik ouder word, ben ik bezig met hoe het zal gaan als ik er niet meer ben. Ik zit daar wel mee, met die opvolging. Mijn zoon zei het onlangs treffend: 'Papa, ik had liever gehad dat je postbode was geworden. Daarin had ik je nog kunnen overklassen. Maar in het leiden van Soudal niet.' Ik wil hem ook niet ongelukkig maken en de druk te zeer opvoeren om in mijn voetsporen te treden.'

'Het bedrijf Soudal is honderd procent van mij, maar het heet niet 'Swerts'. Mijn schoonzonen hebben nu allebei een verantwoordelijke positie in het bedrijf. Misschien zullen zij de zaak in de toekomst kunnen leiden. Ik heb alleszins al wel beslist dat de bloedlijn ondergeschikt zal zijn aan de brainline.'

 

14 juli 2012 door Tom Michielsen